Uy linh tiên

 Bộ phận sử dụng làm thuốc là rễ của cây uy linh tiên phơi hay sấy khô. Trong sách Bản thảo cương mục ghi rằng cái tên Uy linh tiên mang ý nghĩa là vị thuốc mãnh liệt, có tác dụng như thần tiên đối với sức khỏe con người, đặc biệt là giảm đau nhức. 

Uy linh tiên phân bố chủ yếu ở Trung Quốc. Hiện nay, vài địa phương phía Bắc ở nước ta có trồng loại cây này như Cao Bằng, Lạng Sơn, Lào Cai.

Công dụng của uy linh tiên theo Y học hiện đại.

1. Tác dụng lên cơ trơn.

Những thực nghiệm của Uy linh tiên trên loài chó và thỏ cho các kết quả: Tần số nhu động thực quản tăng, biên độ lớn hơn. Vì vậy, người sau khi hóc xương cá, vùng trên của thực quản và họng co thắt, sau khi uống uy linh tiên làm giãn cơ, tăng nhu động thực quản. Ngoài ra, vị thuốc còn có khả năng đối kháng, ức chế tác dụng gây co bóp của histamin, từ đó làm lợi mật (tăng lưu lượng mật tiết và làm cơ vòng Oddi giãn ra).

2. Kháng khuẩn và kháng nấm.

Nước sắc từ uy linh tiên làm ức chế tụ cầu vàng, trực khuẩn lị Shigella. Ngoài ra, thành phần này còn ức chế đối với một số khuẩn Gram dương và Gram âm, nấm.

3. Kích thích niêm mạc.

Thành phần anemonin trong thuốc có thể kích thích gây mụn phỏng ngoài da, xung huyết niêm mạc nên tiếp xúc lâu sẽ nổi phồng. Uống liều cao bị xuất huyết dạ dày, gây tử vong.

Tác dụng của uy linh tiên theo Y học cổ truyền. Theo y học cổ truyền, uy linh tiên là vị thuốc có,

Tính vị: cay, mặn,  ấm. Quy kinh bàng quang.

Tác dụng: khứ phong thấp, thông kinh lạc.

Chỉ định.

Chứng phong thấp tý thống, chân tay tê nhức thường phối hợp với đương quy, quế tâm như bài thần ứng hoàn. Hiện nay trên lâm sàng thường dùng với khương hoạt, phòng phong, xuyên ô, khương hoàng.

Chứng hóc xương, uy linh tiên có tác dụng nhuyễn kiên tiêu cốt, có thể dùng đơn dộc hoặc dùng cùng với đường cát, từ từ nuốt vào trong họng, thông thường có thể làm  cho xương tiêu mất.

Liều dùng: 5 đến 15 gam. Điều trị hóc xương có thể dùng 30 50 gam.

Chú ý khi sử dụng:

Người suy nhược nặng, thiếu máu, gân co rút không nên dùng.

Không nên uống chung vị thuốc với nước chè hay ăn canh miến (theo Dược tài học).

Lá của cây có thể gây sưng da, sẹo tím và nổi mụn phỏng.