Thạch xương bồ

 Vị thuốc thạch xương bồ là thân rễ phơi khô của cây thạch xương bồ, thuộc họ Ráy.

Hiện nay, quần thể loài đa dạng xuất hiện khắp thế giới như Nhật Bản, Trung Quốc, Đông Nam Á… Riêng ở Việt Nam, thạch xương bồ có khoảng 4 – 5 loài phân bố ở vùng núi từ bắc vào nam như Thanh Hóa, Nghệ An, Hà tĩnh,…

Thạch xương bồ là Loài cây cỏ sống lâu năm, thích nghi cao với khí hậu nhiệt đới và cận nhiệt đới.

Thông thường trong tự nhiên, cây sống bám thủy sinh, trên đá dọc theo suối, tụ thành các khóm lớn. Đặc biệt, hệ thống rễ chùm bám chắc chắn trên bề mặt đá dù nước có chảy xiết. Ngoài ra, cây ra hoa quả hằng năm, hạt phát tán nhờ dòng nước và tái sinh mạnh mẽ.

Thu hoạch phần thân rễ, ưu tiên chọn loại to, cứng chắc rồi rửa sạch tạp chất, xếp lên giàn. Tiếp theo, đốt lửa cho cháy hết rễ con và để giảm bớt độ ẩm. Sau đó, cắt thành đoạn ngắn khoảng 8 – 15cm, đem phơi nắng hoặc sấy khô ở 50 – 60 độ C. Vị thuốc có thể chất cứng, vết bẻ có nhiều xơ, vỏ màu nâu, thịt hồng hồng, mùi đặc trưng. Khi dùng có thể sao qua với cám gạo cho thuốc khô ráo và dậy mùi thơm hơn.

Thành phần hóa học của thạch xương bồ.

Một số tài liệu ghi nhận về các hoạt chất giá trị của thạch xương bồ như:

Dược liệu có khoảng 0,5 – 0,8% tinh dầu, trong tinh dầu có khoảng 86% asaron. Ngoài ra còn có một chất phenol và axit béo.

Tác dụng của thạch xương bồ với cơ thể.

1. Hỗ trợ Hệ tiêu hóa

Một số minh chứng cho tác dụng của thạch xương bồ trên hệ đường ruột:

Như giúp Cân bằng dịch tiêu hóa và hạn chế sự lên men bất thường của dạ dày và ruột.

Giải tỏa bớt sự căng thẳng của cơ trơn trong ruột.

Từ đó mà người bệnh sẽ ăn ngon miệng hơn. Bên cạnh đó cũng giúp hỗ trợ điều trị đau dạ dày,…

2. Hỗ trợ Hệ tuần hoàn.

Thạch xương bồ có tác dụng kích thích đối với mạch máu, giúp tăng tuần hoàn lưu thông ở da hay các bộ phận khác của cơ thể.

Năm 1966, thực nghiệm trên lâm sàng của tác giả Nguyễn Ngọc Doãn ghi nhận:

Xương bồ có khả năng dự phòng và trị loạn nhịp tim trên các loài động vật thỏ và chó. Theo đó, thảo dược giúp ổn định nhịp tim, nhịp thở và huyết áp.

Ngoài ra, trong lâm sàng, vị thuốc còn hỗ trợ điều chỉnh rối loạn nhịp tim khi xảy ra trường hợp nhịp nhanh xoang, ngoại tâm thu… Với 10 – 15ml cao rượu thân rễ khô  dùng hàng ngày, thuốc đáp ứng khá tốt ở bệnh nhân nội trú cũng như ngoại trú.

Cần lưu ý khi dùng thạch xương bồ ở người có nhịp tim chậm hoặc huyết áp thấp Bởi điểm nêu trên sẽ không có lợi cho họ, tốt nhất là nên tham khảo ý kiến bác sĩ có chuyên môn đối với các trường hợp đặc biệt.

3. Hỗ trợ Hệ thần kinh.

Bên cạnh các ưu điểm trên, một số dữ liệu còn nhận định thạch xương bồ có tiềm năng cải thiện sự suy giảm trí nhớ gây ra bởi rượu và cả các nguyên nhân chưa xác định khác ở chuột nhắt trắng. Điều này mở ra tín hiệu mới trong điều trị các bệnh lý thần kinh ở người.

4. Hỗ trợ Hệ hô hấp.

Hoạt chất có trong dược liệu như α-asarone, β-asarone… được đánh giá cao bởi chúng có tác dụng chống co thắt cơ trơn khí quản và hồi tràng cô lập ở chuột lang. Bên cạnh đó, y học Trung Quốc còn ghi nhận vị thuốc có tác dụng long đờm, thông khí…

5. Kháng khuẩn.

Năm 1982, nghiên cứu trong ống nghiệm của Trịnh Vũ Phi được đăng trên tạp chí Trung Hoa y học cho thấy, xương bồ có đặc tính sát khuẩn đối với một số chủng ngoài da.

 Tác dụng của Thạch xương bồ trong y học cổ truyền. Theo y học cổ truyền, thạch xương bồ là vị thuốc có,

Tính vị: cay, đắng, ấm. Quy kinh tâm- vị.

Tác dụng: khai khiếu an thần, hoá thấp hoà vị.

Chỉ định.

Điều trị chứng thần chí hôn mê, đàm thấp bưng bít thanh khiếu thường phối hợp dùng với uất kim, bán hạ, trúc lịch như bài xương bồ uất kim thang.

Điều trị đàm trọc bưng bế, chóng mặt buồn ngủ, hay quên, ù tai thường phối hợp dùng với phục linh, viễn trí, long cốt như bài an thần định chí hoàn.

Điều trị thấp nhiệt trở trệ gây bụng căng chướng thường phối hợp dùng với sa nhân, thương truật, hậu phác.

Điều trị thấp nhiệt lỵ tật, ăn không tiêu thường phối hợp dùng với hoàng liên, phục linh.

Ngoài ra thạch xương bồ còn điều trị khàn tiếng, phong thấp tý thống, chấn thương gây sưng nề.

Lưu ý, kiêng kỵ.

Các trường hợp sau cần cân nhắc kỹ càng trước khi sử dụng vị thuốc,

Thuộc chứng âm hư gồm biểu hiện như thể trạng gầy còm, miệng khô, khát nước, đổ mồ hôi trộm, nóng trong người, đại tiện khô táo, gò má đỏ, lưỡi đỏ rêu ít, mạch tế sác…

Đối tượng hoạt tinh, ra nhiều mồ hôi trong ngày hoặc người đang điều trị bệnh lý đặc biệt.

Mẫn cảm hay kích ứng với bất kỳ thành phần nào có trong vị thuốc.

Đối tượng đổ nhiều mồ hôi cần tham khảo ý kiến từ người có chuyên môn trước khi sử dụng thạch xương bồ.

1000 

• Lưu ý thông tin về dược liệu chỉ mang tính chất tham khảo
• Chúng tôi không bán lẻ các vị thuốc