Phòng phong

 Bộ phận dùng làm thuốc là rễ của cây Phòng phong.

Phòng phong là một vị thuốc thuộc nhóm Tân ôn giải biểu. Nghĩa của tên thuốc: Phòng nghĩa là phòng bị, phong nghĩa là gió. Phòng phong là vị thuốc chuyên trị các bệnh ngoại cảm do gió.

Thực tế, Phòng phong gồm nhiều vị thuốc khác nhau được thu hái và sử dụng. Nước ta chưa thấy mọc loại cây này, hiện nay vẫn đang nhập khẩu từ Trung Quốc.

Nghiên cứu khoa học về phòng phong.

Thành phần chủ yếu của Phòng phong là Mannitol và Phenol.

Năm 1942, báo cáo của Trung Xuyên Công Hải đã nêu lên tính hạ sốt của Phòng phong. Họ cho thỏ đã được gây sốt uống chất chiết của vị thuốc này, kết quả  thỏ có hạ sốt.

Dịch chiết cùng cồn làm tăng ngưỡng đau của chuột khi dùng bằng đường uống hoặc đường chích. 

Các nghiên cứu đã cho thấy phòng phong có tác dụng giảm sốt, chống viêm, giảm đau, chống co rút. Nước sắc Phòng phong có tác dụng ức chế tụ cầu vàng, trực khuẩn mủ xanh, trực khuẩn lỵ, liên cầu khuẩn. Ngoài ra thuốc còn có tác dụng chống dị ứng và nâng cao miễn dịch của cơ thể.

 

Công dụng trong y học cổ truyền. Theo y học cổ truyền, phòng phong là vị thuốc có,

Tính vị: cay , ngọt , hơi ấm . Qui kinh bàng quang, can, tỳ.

Tác dụng: Phát biểu tán phong, thắng thấp chỉ thống, giảm co quắp, cầm đi lỏng.

Chỉ định: 

Chứng phong hàn, đau đầu, đau nhức mình mẩy, sợ gió lạnh, thường phối hợp dùng cùng với kinh giới, khương hoạt,độc hoạt như bài  phòng phong bại độc tán.      

Điều trị ngoại cảm phong thấp, đau đầu, đau nhức chi trên, chi dưới, thường dùng cùng với khương hoạt, cảo bản như bài khương hoạt thắng thấp thang.

Điều trị phong nhiệt biểu chứng phát sốt, sợ gió, sưng đau họng, thường dùng cùng với bạc hà, liên kiều, thuyền thoái.

Điều trị chứng nổi ban ngứa, thường phối hợp với khổ sâm , kinh giới, đương qui như bài tiêu phong tán.

Chứng phong thấp tý: các khớp đau nhức, co rút cân mạch, thường dùng phối hợp với khương hoạt, quế chi,  khương hoàng trong bài quyên tý thang.

Chứng phá thương phong (uốn ván): thường phối hợp với thiên ma, thiên nam tinh, bạch phụ tử trong bài ngọc châu tán. 

Chứng can uất vũ tỳ, phúc thống tiết tả: phòng phong sao lên có tác dụng chỉ tả, thường phối hợp với trần bì, bạch thược, bạch truật trong bài thống tả yếu phương.

Phòng phong sao cháy có thể dùng để điều trị đại tiện ra huyết.

Lưu ý khi sử dụng.

Các trường hợp huyết hư sinh phong hoặc sốt cao co giật, ra mồ hôi trộm, tự chảy mồ hôi đầm đìa, phụ nữ sau sinh, trẻ nhỏ co giật khi bị tiêu chảy nặng không dùng.