Mộc qua

 Vị thuốc mộc qua là quả chín phơi hay sấy khô của cây mộc qua.

Mộc qua được trồng nhiều ở Trung Quốc như Hà Nam, Giang Tô, An Huy, Sơn Đông, Triết Giang. Ở Việt Nam, Mộc qua có thể được trồng ở các tỉnh giáp với Quảng Đông, Trung Quốc. Vào tháng 10 - 11, quả chín được thu hoạch về, bổ làm 2 hay 4 mảnh. Sau đó, quả được đem phơi, mặt trong quả ngửa lên phía trên, cho đến khi chuyển màu hồng tím, rồi phơi tiếp đến thật khô.

Những Bằng chứng khoa học của Mộc qua trong điều trị bệnh.

Mộc qua đã được chứng minh có nhiều tác dụng tốt đối với một số bệnh lý, tuy nhiên các nghiên cứu đa phần ở mức thử nghiệm trên động vật mà chưa có nhiều nghiên cứu lâm sàng trên người. Một số tác dụng đã được chứng minh như.

1. Chống oxy hóa.

Các chất chiết xuất từ Mộc qua có khả năng chống oxy hóa mạnh. Trong những nghiên cứu gần đây, hợp chất quercetin trong Mộc qua có khả năng loại bỏ các gốc tự do và oxit nitơ. Ngoài ra, hàm lượng flavonoid cao trong Mộc qua có tác dụng làm chống oxy hóa mạnh hơn so với vitamin C.

2. Kháng viêm, giảm đau.

Các hợp chất ester, polysaccharide chiết xuất từ Mộc qua có khả năng kháng viêm mạnh, điều hòa miễn dịch, giảm đau và giảm chứng khó tiêu.

Ngoài ra, Mộc qua đã được sử dụng trong điều trị Viêm khớp dạng thấp do khả năng kháng viêm, giảm đau.

3. Chống xơ vữa động mạch.

Mộc qua có tác dụng chống xơ vữa động mạch do khả năng chống oxy hóa mạnh và giảm nồng độ cholesterol trong máu.

4. Chống ung thư và điều hòa miễn dịch.

Các nghiên cứu trên chuột cho thấy các polysaccharide trong Mộc qua có tác dụng ức chế tăng sinh tế bào ung thư, điều hòa miễn dịch. Ngoài ra, các hợp chất axit trong Mộc qua có tác dụng ức chế hoạt động của một số tế bào ung thư cũng như tăng cường đáp ứng miễn dịch.

5. Trị tiêu chảy.

Các axit hữu cơ như (axit betulinic, oleanolic và ursolic) có khả năng hỗ trợ điều trị tiêu chảy nhờ tác dụng kháng khuẩn mạnh và giảm đau.

6. Điều trị đái tháo đường.

Thành  phần polysaccharide và flavonoid có liên quan đến khả năng ức chế an pha-Glucosidase của Mộc qua giúp làm giảm lượng đường trong máu.

7. Kháng virus.

Nghiên cứu cho thấy axit oleanolic có trong Mộc qua có tác dụng ức chế sự nhân lên của bộ gen virus viêm gan B.

Ngoài ra, chiết xuất từ Mộc qua chứa chất chống oxy hóa mạnh có khả năng chữa bệnh cúm gia cầm.

Công dụng Mộc qua theo Theo Y học cổ truyền. Theo y học cổ truyền, mộc qua là vị thuốc có,

Tính vị: chua, ấm. Quy kinh can, tỳ.

Tác dụng: thư cân hoạt lạc, trừ thấp hoà vị.

Chỉ định.

Chứng phong thấp tý thống gây đau cổ gáy cấp, không thể quay được cổ gáy thường dùng với nhũ hương, một dược, sinh địa như bài mộc qua tiễn.

Điều trị cước khí xưng đau thường phối hợp với ngô thù du, binh lang như bài kê ô tán.

Các chứng do thấp trọc trở trệ, thăng giáng thất thường gây ra nôn, đại tiện lỏng, đau bụng thường dùng cùng ngô thù du, bán hạ, hoàng liên như bài mộc qua thang.

Ngoài ra mộc qua còn có tác dụng tiêu thực, dùng trong điều trị rối loạn tiêu hóa.

Kiêng kỵ.

Sách Đông Dược Học Thiết Yếu cho rằng Ăn nhiều Mộc qua làm hại răng. Trường vị có tích trệ thì không nên dùng.

Sách Thực Dụng Trung Y Học cho rằng: Mộc qua có vị chua, ăn nhiều sẽ gây bí tiểu.