Kỷ tử

 Vị thuốc câu kỷ tử là quả chín phơi hay sấy khô của cây câu kỷ.

Câu kỷ tử được biết đến như là cây kéo dài tuổi thọ từ thời cổ đại. Trong thời Chiến Quốc, truyền thuyết về cây kỷ tử có thể kéo dài tuổi thọ, dưỡng nhan được lan truyền. Truyền thuyết thời Bắc Tống, một vị đại nhân được lệnh rời Bắc Kinh đi công vụ đến Tứ Xuyên. Trên đường đi, ông ta thấy một cô gái dung nhan đoan trang, mái tóc mượt mà, chừng 17 tuổi. Đại nhân tò mò hỏi: “Năm nay nàng bao nhiêu tuổi?”. Cô gái trả lời: “Năm nay tôi 372 tuổi!”. Sau khi nghe, đại nhân ngạc nhiên hơn và hỏi: “Làm thế nào để nàng có được tuổi thọ?”. Cô gái nói: “Tôi không có phương pháp bí ẩn nào. Tôi chỉ ăn quả câu kỷ tử thường xuyên trong năm thôi”.

Kỷ tử được phân phối ở hầu hết các vùng của Trung Quốc. Chủ yếu ở Cam Túc, Ninh Hạ, Tân Cương, Nội Mông Cổ, Thanh Hải. Hiện nay, kỷ tử cũng được di thực vào Việt Nam nhưng sản lượng chưa cao.

Thu hoạch vào mùa hè và mùa thu khi quả chín. Quả kỷ tử cần hái vào sáng sớm hoặc chiều mát, vì hái giữa trưa chất lượng sẽ bị giảm. Khi mới thu hoạch xong, nhất thiết phải hong trong bóng râm cho nhăn vỏ. Sau đó mới phơi nắng gắt mới đảm bảo quả khô đều.

Công dụng của Kỷ tử theo y học hiện đại.

Những nghiên cứu y học hiện đại đã cho thấy kỷ tử có các tác dụng như.

1. Tăng cường Chức năng miễn dịch.

Kỷ tử giúp tăng cường khả năng miễn dịch không đặc hiệu. Bằng cách tăng kích thích đại thực bào thực bào, tăng cường tác dụng của lysozyme. Lysozyme là một enzym tiêu hóa, cung cấp một chức năng sát trùng và miễn dịch không đặc hiệu.

2. Tác dụng chống lão hóa.

Kỷ tử có thể ức chế đáng kể việc sản xuất LPO ở gan và tăng hoạt động của GSH-Px trong máu. Nhưng hoạt động của SOD trong hồng cầu không tăng. Cho thấy chiết xuất Kỷ tử có tác dụng giảm quá trình lão hóa. Mặc khác, nhiều nghiên cứu về tác dụng của kỷ tử đối với bệnh Alzheimer cũng cho thấy. Vị thuốc này có tác dụng giảm quá trình chết tự động ở các tế bào vỏ não. Tính chất chống oxy hóa đã được công nhận trong các thử nghiệm in vitro và in vivo khác nhau.

3. Bảo vệ tế bào gan.

Betaine hydrochloride trong kỷ tử có thể làm tăng đáng kể phospholipids trong huyết thanh và gan. Cơ chế này có tác dụng bảo vệ đáng kể trong việc giảm phospholipid và cholesterol.

 4. Hạ đường huyết.

Chiết xuất Kỷ tử có thể làm giảm đáng kể đường huyết ở chuột, tăng dung nạp glucose và ít tác dụng phụ hơn. Kỷ tử có thể làm giảm đáng kể nồng độ glucose trong máu, nồng độ cholesterol toàn phần trong huyết thanh , triglycerit  và đồng thời làm tăng đáng kể nồng độ cholesterol lipoprotein mật độ cao, vốn là 1 chất có lợi.

5. Cải thiện thị lực.

Sự tích tụ của phản ứng oxy hóa quá mức có thể làm trầm trọng thêm tổn thương của mô võng mạc. Quá trình này có liên quan đến nhiều quá trình bệnh lý các bệnh về mắt. Như là bệnh tăng nhãn áp, bệnh võng mạc tiểu đường và bệnh thần kinh thị giác do thiếu máu cục bộ. Polysacarit trong kỷ tử bảo vệ chống lại tổn thương oxy hóa trong nhiều tế bào và mô. Mặt khác, Polysacarit trong kỷ tử có thể làm giảm hiệu quả apoptosis của tế bào hạch võng mạc. Những phát hiện này cho thấy Polysacarit trong kỷ tử có thể bảo vệ các tế bào hạch ở võng mạc khỏi quá trình apoptosis.

6. Ức chế sự tăng sinh tế bào ung thư dạ dày.

Kỷ tử còn có tác dụng chống khối u và thúc đẩy chức năng tạo máu. Polysacarit trong kỷ tử có thể ức chế sự tăng sinh, di cư và xâm lấn của các tế bào GC-7901 của con người. Bằng cách điều chỉnh các MMP và ức chế chuyển tiếp biểu mô – trung mô. Người ta cũng xác định rằng việc tiết MMP với khả năng thoái hóa ma trận ngoại bào là một đặc điểm của tế bào ung thư di căn.

Tác dụng của kỷ tử theo y học cổ truyền. theo y học cổ truyền, kỷ tử là vị thuốc có,

Tính vị: ngọt, bình. Qui kinh can, – thận.

Tác dụng: bổ can thận,  minh mục.

Chỉ định.

Điều trị can thận bất túc, đau lưng di tinh, hoa mắt chóng mặt, thị lực giảm sút, tiêu khát, thường dùng phối hợp với thục địa, thỏ ty tử, cúc hoa như bài kỷ cúc địa hoàng hoàn.

Trị tiêu khát thường dùng cùng với sinh địa, mạch môn, thiên hoa phấn.

Kiêng kỵ.

Câu kỷ tử có tính chất nê trệ, vì vậy những người bị tỳ vị hư yếu, tiêu chảy kéo dài không nên sử dụng.

Tỳ vị suy nhược, tỳ hư thấp trệ tiêu chảy, có ngoại tà thực nhiệt cấm dùng.