Ích mẫu

 Từ lâu Ích mẫu đã được dùng để chữa bệnh cho nữ giới, nhất là đối với phụ nữ sau sinh nở. Cũng vì vậy mà dân gian có câu “ Nhân trần ích mẫu đi đâu, để cho gái đẻ đớn đau thế này”. Ngoài ra, Ích mẫu còn có tác dụng chữa huyết áp cao, bệnh lí về thận, bệnh ngoài da.  

  

Ích mẫu hay còn gọi là Ích mẫu thảo, sung úy, chói đèn. Sở dĩ có tên như vậy vì nó có ích cho người mẹ (ích là có ích, mẫu là mẹ). Cây ích mẫu có thể dùng hai bộ phận để làm thuốc.

Một là, toàn bộ phận trên mặt đất phơi hay sấy khô gọi là ích mẫu hay ích mẫu thảo.

Hai là Sung úy tử, là quả chín phơi hay sấy khô của cây ích mẫu, nhiều người vẫn gọi nhầm là hạt ích mẫu.

Ích mẫu là một loại cỏ sống 1 – 2 năm, cao 0,6 – 1m. Thân hình vuông, ít phân nhánh, toàn thân có phủ lông nhỏ ngắn. Lá có phiến xẻ thùy, có răng cưa. 

Ích mẫu thường mọc hoang ở nơi ẩm ướt như ven suối, ven sông, sườn núi, nơi có nhiều ánh sáng mặt trời. Hiện nay nhu cầu Ích mẫu rất lớn chỉ trông vào thu hái mọc hoang không đủ. Nhiều nơi đã nghiên cứu cách trồng hiệu quả để làm thuốc.

Thu hái ích mẫu thường vào mùa hạ khi một nửa số cây bắt đầu ra hoa, sau đó đem về phơi hay sấy khô thì được. Nếu muốn thu hoạch quả thì chờ đến khi hoa đã tàn hết.

Theo y học hiện đại

Kết quả nghiên cứu dược lý hiện đại cho thấy, Ích mẫu có tác dụng kích thích lên tử cung, làm cho tử cung co thắt nhiều hơn và mạnh hơn.

Ích mẫu tuy không tác dụng trực tiếp lên huyết áp nhưng làm giảm tác dụng của ardrenalin trên mạ ch máu. Điều này có thể làm giảm huyết áp hiệu quả, nhất là trong cao huyết áp giai đoạn đầu.

Trong những thử nghiệm trên chuột cho thấy tác dụng tăng lưu lượng máu động mạch vành. Làm chậm nhịp tim, cải thiện vi tuần hoàn bị rối loạn.

Ức chế kết tập tiểu cầu, làm tan huyết khối trong phổi súc vật thí nghiệm.

Ngoài ra còn có tác dụng lợi tiểu, một số trường hợp phù và viêm thận cũng có hiệu quả.

Ức chế vi khuẩn ngoài da như một loại kháng sinh tự nhiên.

Ích mẫu có thể dùng khô hoặc tươi để làm thuốc. Cả hai loại đều có dược tính như nhau nhưng nên chú ý liều dùng, thường đối với thuốc thang là 9 – 30g còn dùng tươi có thể từ 12 – 40g.

 

Tác dụng của Ích mẫu Theo y học cổ truyền

Tính vị: đắng, cay hơi hàn. Qui kinh can, tâm, bàng quang.

Tác dụng: hoạt huyết điều kinh, lợi thủy tiêu thũng.

Ứng dụng:

Điều trị các chứng ứ huyết gây bế kinh, đau bụng kinh, hành kinh không thông thoát, đau bụng ứ trệ sau đẻ. Có thể dùng đơn độc nấu thành cao để uống. Có thể phối hợp với đương qui, xuyên khung, xích thược như bài ích mẫu hoàn. Gần đây phối hợp với mã xỉ hiện để điều trị các chứng xuất huyết sau đẻ đạt hiệu quả tốt.

Điều trị  thủy thũng, tiểu tiện không lợi, có thể dùng đơn độc, có thể phối hợp với bạch mao căn, trạch lan. Gần đây dùng để điều trị viêm thận có hiệu quả nhất định.

Ngoài ra còn dùng để điều trị các chứng chấn thương sưng nề, mụn nhọt sưng đau, ngứa ngoài da. Trên lâm sàng có báo cáo dùng để điều trị cơn đau thắt ngực đạt hiệu quả tốt.

Chú ý: Không được dùng cho phụ nữ có thai, phụ nữ kinh nguyệt ra nhiều, người bị máu khó đông vì tăng nguy cơ chảy máu.

Dùng quá liều có thể gây choáng váng, chóng mặt, mệt mỏi.

1000 

• Lưu ý thông tin về dược liệu chỉ mang tính chất tham khảo
• Chúng tôi không bán lẻ các vị thuốc