Hoàng liên

 Hoàng liên có một lịch sử lâu dài được sử dụng như một loại thuốc thảo dược quan trọng ở các nước châu Á nói chung và Việt Nam nói riêng. Vị liên được ghi nhận lần đầu trong “Thần nông bản thảo kinh” với tư cách là lương dược trị hỏa.

Bộ phận dùng là thân rễ phơi khô.Người Trung Quốc có câu “người câm ăn hoàng liên, có đắng cũng không nói được”. Câu này diễn tả nghĩa đen là vị thuốc này rất đắng.

Rễ hoàng liên chứa nhiều berberine, methyl berberine, palmatine, jatrorrhizine. Thêm các thành phần axit bao gồm axit ferulic và axit chlorogen.

theo Y học cổ truyền, hoàng liên là vị thuốc có,

Tính vị: đắng, lạnh. Qui kinh tâm, can, vị, đại trường.

Tác dụng: thanh nhiệt táo thấp, tả hoả giải độc.

Chỉ định:

Tác dụng thanh nhiệt táo thấp của hoàng liên mạnh hơn hoàng cầm. Điều trị thấp nhiệt trở trệ, bụng căng chướng đầy, buồn nôn, nôn, thường dùng cùng với hoàng cầm, can khương, bán hạ như bài bán hạ tả tâm thang.

Điều trị thấp nhiệt tả lỵ, mức độ nhẹ có thể dùng đơn độc hoàng liên, kết quả tương đối tốt; nếu đau bụng đi ngoài, lý cấp hậu trọng, thường dùng cùng với mộc hương như bài hương liên hoàn.

Điều trị đi ngoài, phát sốt, thường dùng cùng với cát căn, hoàng cầm, cam thảo như bài cát căn cầm liên thang.

Điều trị đi ngoài ra nhầy máu thường dùng cùng với đương quy, nhục quế, bạch thược, mộc hương như bài thược dược thang. Hoàng liên thích hợp dùng trong thấp nhiệt ở tỳ, vị, đại trường.

Hoàng liên có tác dụng tả hoả giải độc, thanh thực hoả ở tâm kinh. Điều trị tam tiêu nhiệt thịnh, sốt cao phiền táo thường cùng với hoàng cầm, hoàng bá, chi tử như bài Hoàng liên giải độc thang.

Điều trị nhiệt tà tích thịnh, âm dịch hao tổn, tâm phiền mất ngủ thường dùng cùng với hoàng cầm, a giao, bạch thược, như bài hoàng liên a giao thang.

Nếu tâm hoả nội thương, nhiệt bức huyết vong hành gây chảy máu cam, nôn ra máu thường dùng cùng với hoàng cầm, đại hoàng như bài tả tâm thang.

Điều trị mụn nhọt thường cùng với hoàng cầm, chi tử như bài hoàng liên giải độc thang. Điều trị bì phu thấp chẩn, có thể dùng cao lỏng hoàng liên bôi ngoài.

Điều trị xưng đau, chảy mủ  ống tai, thường phối hợp với khô phàn, băng phiến tán bột dùng ngoài. Điều trị đau xưng đỏ mắt thường dùng nước sắc hoàng liên nhỏ mắt.

Ngoài ra điều trị vị hoả tích thịnh gây buồn nôn thường dùng cùng trúc nhự, trần bì, bán hạ.

Điều trị đau răng thường dùng cùng với thạch cao, thăng ma, đan bì.

Điều trị can hoả phạm vị, đau tức ngực sườn, buồn nôn ợ chua thường dùng cùng với ngô thù du như bài tả kim hoàn.

Chú ý: dùng lâu dễ gây tổn thương tỳ, vị. Không nên dùng trong tỳ vị hư hàn.

Tác dụng của Hoàng liên theo Y học hiện đại

1. Kháng khuẩn.

Hoàng liên có thể ức chế nhiều loại vi khuẩn kể cả gram âm lẫn gram dương bằng hoạt chất berberine. Ngoài ra, các alcaloid trong vị thuốc này còn được chứng minh ức chế được vi khuẩn đường ruột nổi tiếng – Helicobacter pylori. Ngoài ra, khi bào chế với gừng, các dụng ức chế lên vi khuẩn trở nên mạnh mẽ hơn nữa.

2. Kháng virus.

Hoàng liên có tác dụng ức chế virus hô hấp hợp bào, cúm, Herpes simplex, coronavirus. Chiết xuất từ thảo dược cũng được chứng minh có hiệu quả trong sốt xuất huyết và sốt vàng da.  

3. Bảo vệ tim mạch.

Vị thuốc này có thể tạo ra tác dụng có lợi đáng kể đối với các yếu tố nguy cơ chính của bệnh tim mạch. Bao gồm chống xơ vữa động mạch, hạ mỡ máu, chống đái tháo đường, chống nhiễm trùng. Các bệnh tim mạch ở đây bào gồm bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, suy tim, rối loạn nhịp tim và tăng huyết áp.

4. Giảm đường huyết ở người bệnh đái tháo đường .

Đái tháo đường là một bệnh mạn tính phổ biến được đặc trưng bởi các rối loạn chuyển hóa glucose. Rối loạn gây ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và tuổi thọ của con người. Berberine trong hoàng liên cải thiện chuyển hóa glucose trong máu. Cải thiện tình trạng đề kháng insulin và các tế bào tuyến tụy kích thích bài tiết insulin.

Và còn rất nhiều tác dụng khác.

berberine hoàng liên có thể cải thiện bệnh lý β-amyloid, gliosis. Cải thiện suy giảm nhận thức đối với bệnh Alzheimer thông qua việc ức chế đáng kể acetylcholinesterase. Tác dụng chống trầm cảm cũng tương tự. Tuy nhiên cần nhiều nghiên cứu hơn nữa để đánh giá chuyên sâu hơn nữa tác dụng này.

Tuy nhiên, trên thực tế, Hoàng liên hiếm khi được sử dụng một vị trong các phòng khám. Thay vào đó, nó thường được kê đơn với các loại thuốc khác có thể làm giảm tác dụng phụ của nó. Bao gồm: tiêu chảy, đau bụng, buồn nôn cũng được ghi nhận. Đó cũng chính là phương dược trong một phương thuốc y học cổ truyền.

1000 

• Lưu ý thông tin về dược liệu chỉ mang tính chất tham khảo
• Chúng tôi không bán lẻ các vị thuốc