Cốt toái bổ

 Cốt toái bổ còn có tên gọi là Bổ cốt toái. Hay một số tên ít phổ biến khác là Cây tổ phượng, Cây tổ rồng, Tổ điều, Tắc kè đá. 

Cốt toái bổ là thân rễ phơi khô của cây bổ cốt toái. Gọi là bổ cốt toái vì người ta cho rằng cây này có tác dụng làm liền những xương đập gãy.

Phân bố

Cây sống riêng trên các hốc đá, mọc trên những đám rêu, hoặc sống trên các thân cây lớn như cây đa, cây si. Cây sống lâu năm, có thân rễ dày mẫm, phủ nhiều vẩy màu vàng, bóng. Mọc hoang ở khắp núi đá, trên cây hay dọc suối vùng rừng núi nước ta. Còn có mọc ở Lào, Trung Quốc (miền Trung và miền Nam).

Việc thu hái có thể tiến hành quanh năm, vào những lúc ít công việc đồng áng, thường vào các tháng 4 đến tháng 8 – 9.

Thành phần hoá học

Trong Cốt toái bổ có hesperi – din và 25 – 35% tinh bột.

Những nghiên cứu mới cho thấy trong Cốt toái bổ có tổng cộng 369 hợp chất đã được phát hiện. Trong đó có flavonoid, proanthocyanidin, triterpenoids, axit phenolic và lignans.

Tác dụng dược lý

1. Ngăn ngừa loãng xương

Dựa trên tác dụng của một polysacarit đồng nhất (DFPW) đã được phân lập và tinh chế từ thân rễ khô của Cốt toái bổ lên xương chuột bị cắt bỏ buồng trứng (OVX). Có khả năng kết luận việc uống DFPW hàng ngày sẽ là phương thuốc hữu ích để điều trị chứng loãng xương sau mãn kinh ở chuột.

Chức năng này có liên quan đến tác dụng của DFPW về sự cân bằng giữa quá trình tạo xương và tái hấp thu xương. Do đó, việc mất xương có thể thuyên giảm ở chuột bị cắt bỏ buồng trứng. Đồng nghĩa với việc cốt toái bổ có thể ngăn ngừa loãng xương.

2. Diệt vi khuẩn đường miệng

Cloroform từ Cốt toái bổ kết hợp với ampicillin hoặc gentamicin đã tiêu diệt 100% hầu hết các vi khuẩn được thử nghiệm trong vòng 3 – 4 giờ. Kết quả của nghiên cứu cho thấy hoạt động kháng khuẩn và hiệp đồng của cloroform này là kháng sinh chống lại mầm bệnh đường miệng.

 Công dụng và liều dùng Theo Y học cổ truyền

Tính vị: đắng, ấm. Qui kinh can, thận.

Tác dụng: hoạt huyết tục thương, bổ thận cường cốt.

Ứng dụng:

Điều trị chấn thương gây đau và sưng nề có thể dùng với một dược như bài cốt toái bổ tán.

Điều trị  thận hư đau lưng mỏi gối tai ù thường dùng với bổ cốt chi, ngưu tất, thục địa, sơn thù. Điều trị thận hư tiết tả có thể tán bột để dùng.

Nghiên cứu điều trị bong gân, tụ máu.

Năm 1963, tại Quân y viện 6 (Tây Bắc) có dùng cốt toái bổ điều trị có kết quả 4 trường hợp bong gân, tụ máu như sau:

Cốt toái bổ tươi hái về, bóc bỏ hết lông tơ và lá khô, sau đó đem rửa sạch, giã nhỏ. Dấp một ít nước vào, gói vào lá đã nướng cho mềm, rồi đắp lên các vết đau. Những loại gãy xương hở không dùng cách này. Trong ngày thay thuốc bó nhiều lần. Nếu không đủ cốt toái bổ, có thể lấy bã thuốc ra, dấp nước rồi lại băng lại. Thường chỉ sau 3 ngày đến 1 tuần là bệnh nhân đỡ và ra viện. Trong khi đó, dùng các phương pháp khác kéo dài có khi hàng tháng mà không đỡ.

Lưu ý:

Người âm hư, huyết hư không dùng được.

Không dùng cốt toái bổ cho các trường hợp thiếu âm kèm nhiệt nội và các triệu chứng ứ máu.

1000 

• Lưu ý thông tin về dược liệu chỉ mang tính chất tham khảo
• Chúng tôi không bán lẻ các vị thuốc