Can khương

 Can khương hay có tên gọi khác là Gừng khô, là vị thuốc phổ biến trong Đông y.

Gừng còn được gọi là Khương. Khương là thân rễ của cây Gừng tươi hoặc khô. Tùy theo tươi hay khô, vị thuốc mang tên khác nhau. Sinh khương là thân rễ gừng tươi. Can khương là thân rễ gừng phơi khô.

Tác dụng dược lý của gừng.

1. Ức chế thần kinh trung ương, làm giảm vận động tự nhiên và tăng thời gian gây ngủ của thuốc ngủ barbituric. Cao chiết Gừng khô, gingerol và shogaol trong gừng đều ức chế sự vận động tự nhiên của chuột nhắt.

2. Hạ nhiệt: shogaol và gingerol trong gừng làm giảm sốt trên chuột đã được gây sốt bằng cách tiêm men bia.

3. Giảm đau và giảm ho.

4. Chống co thắt: shogaol và gingerol có tác dụng này.

5. Chống nôn: dịch chiết Gừng khô có tác dụng trên chó gây nôn bằng đồng sulfat.

6. Kích thích sự vận chuyển trong đường tiêu hóa: dịch chiết Gừng khô cho chuột nhắt uống làm tăng sự vận chuyển bari sulfat.

7. Tác dụng chống viêm: dịch chiết Gừng khô tiêm dưới da cho chuột nhắt ức chế sự tăng tính thẩm thấu của các mao quản trong phản ứng viêm thực nghiệm.

Tác dụng của vị thuốc can khương theo y học cổ truyền. Theo y học cổ truyền, can khương là vị thuốc có,

Tính vị: cay, nóng. Quy kinh tỳ, vị, tâm, phế.

Tác dụng: ôn trung tán hàn, hồi dương thông mạch, ôn phế hoá ẩm.

Chỉ định: 

Điều trị vị hàn gây đau bụng lạnh, nôn thường dùng với cao lương khương như bài nhị khương hoàn.

Điều trị tỳ vị hư hàn, bụng lạnh đau, buồn nôn, tiết tả thường dùng với đẳng sâm, bạch truật như bài lý trung hoàn.

Điều trị chứng vong dương do tâm thận dương hư, âm hàn nội thịnh thường dùng với phụ tử như bài tứ nghịch thang.

Điều trị hàn ẩm khái suyễn, thân hàn lưng lạnh thường dùng với tế tân, ngũ vị tử, ma hoàng như bài tiểu thanh long thang.

Lưu ý khi sử dụng Can khương.

Can khương là vị thuốc đại cay, người có nhiệt, có thai không nên dùng.

Vì tính cay nên làm tổn hại đến khí huyết cơ thể, không nên dùng trong thời gian dài.