Bình vôi

Bình vôi là dược liệu quen thuộc thường được sử dụng để điều trị bệnh trong Đông y. vị thuốc có khả năng an thần, trị mất ngủ rất hiệu quả. 

1. Giới thiệu về bình vôi

Tên thường gọi: Củ một, Ngải tượng, Tử nhiên, Cà tom…

Tên khoa học: Stephania Glabra (Roxb.) Miers.

Họ khoa học: Họ Tiết dê

Đặc điểm sinh trưởng và thu hái

Các loài Bình vôi phân bố rất rộng, chủ yếu ở châu Á gồm một số nước như Ấn Độ, Lào, Campuchia, Thái Lan, Malaysia, Trung Quốc… Ở Việt Nam, phân bố kéo dài từ Bắc đến Nam nhưng tập trung nhiều vào các tỉnh Quảng Ninh, Ninh Bình, Lạng Sơn, Thanh Hóa với trữ lượng khá lớn. Đây là loài cây ưa sáng, thường gặp ở rừng cây bụi và dây leo nhỏ núi đá vôi ẩm.

Thu hái vào mùa thu, đông. Lúc này hàm lượng các hoạt chất có lợi đạt ngưỡng cao nhất.

Bộ phận làm thuốc bào chế

Bộ phận dùng: Rễ củ đã phơi hay sấy khô

Rễ củ sau khi được thu hái vào mùa thu – đông, cạo sạch vỏ ngoài, thái lát, phơi trong râm cho khô. Có thể dùng dược liệu khô để chiết hoạt chất tác dụng.

2. Thành phần hóa học và tác dụng

2.1. Thành phần hóa học

Các nhà nghiên cứu đã phân tích và chỉ ra trong cây Bình vôi có chứa thành phần hóa học đa dạng, trong đó quan trọng là

L-tetrahydropalmatin. Roemerin. Rotundin. Cepharanthin. Tetrandrin. Ngoài Alcaloid, củ Bình vôi còn chứa lượng lớn tinh bột, acid hữu cơ và đường.

Ở Việt Nam có nhiều loài Bình vôi khác nhau, do đó ở mỗi loài lại cho một số thành phần alcaloid khác nhau.

2.2. Tác dụng y học hiện đại

L-tetrahydropalmatin trong vị thuốc có tác dụng an thần, giúp ngủ ngon. Chất này còn có tác dụng chống co giật, chống co thắt cơ vành, hạ huyết áp, điều hòa đường hô hấp.

Cepharanthin trong bình vôi giúp tăng cường hệ miễn dịch và hạn chế sự thiếu hụt bạch cầu do dùng thuốc chống ung thư.

Roemenin: Tê niêm mạc, giãn mạch gây hạ huyết áp.

Tetrandrin gây hạ huyết áp, gây chẹn dòng Canxi, chống viêm và ức chế miễn dịch.

Isotetradim có tác dụng chống viêm, giảm đau , hạ nhiệt.

Thành phần rất quan trọng trong bình vôi là rotundin. Kết quả nghiên cứu của các nhà khoa học Liên Xô về tác dụng của hoạt chất Rotundin trong củ Bình vôi:

Rotundin rất ít độc.

Hoạt chất này có tác dụng trấn kinh.

Tác dụng bổ tim.

2.3. Tác dụng y học cổ truyền

Vị đắng, ngọt, tính lương.

Quy kinh Can, Tỳ.

Chủ trị: Trị chứng suy nhược thần kinh, mất ngủ, đau dạ dày, ho nhiều đờm… Thường phối hợp với các vị thuốc khác.

Cách dùng và liều dùng

Tùy thuộc vào mục đích sử dụng và từng bài thuốc mà có thể dùng dược liệu với nhiều cách khác nhau. Bình vôi được dân gian sử dụng dưới dạng phơi khô hoặc đem đi ngâm rượu. có thể dùng dưới dạng tinh chế thành Rotundin (dạng viên uống) hoặc Rotundin sulfat (dạng tiêm). Đây là những thuốc có tác dụng an thần, chữa mất ngủ

Kiêng kỵ:

Nếu dùng nhiều hoặc lạm dụng trong thời gian dài có thể gây kích thích lên thần kinh trung ương, gây co giật. Do có hoạt chất (roemerin) gây tê niêm mạc và làm giảm nhịp đập của tim.

Bình vôi có độc tính (dù hàm lượng rất nhỏ). Do đó, không tự ý dùng vị thuốc trên nếu như không được chỉ định. Trong quá trình điều trị, cần theo dõi thường xuyên và thông báo cho bác sĩ nếu gặp phải triệu chứng bất thường.

4. Một số bài thuốc kinh nghiệm

4.1. Trị mất ngủ 

Hạt Sen, Long nhãn, nhân hạt Táo chua (sao) mỗi vị 10 – 15 g. Củ Bình vôi 8g, lá Vông nem 12 g. Sắc uống ngày 1 thang, uống trong ngày và trước khi ngủ 30 phút.

4.2. Trị suy nhược thần kinh

Bình vôi, Câu đằng, Thiên ma, Viễn chí, đồng lượng 12 g. Sắc uống, ngày 1 thang.

4.3. Trị đau dạ dày, loét dạ dày

Bình vôi, Dạ cẩm, Khổ sâm cho lá, Xa tiền tử, mỗi vị 12 g. Sắc uống, ngày 1 thang.

4.4. Trị viêm nhiễm đường hô hấp, viêm họng, viêm khí quản mạn tính

Bình vôi, Huyền sâm, Cát cánh, mỗi vị 12 g, Trần bì 10 g. Sắc uống, ngày 1 thang. 

1000 

• Lưu ý thông tin về dược liệu chỉ mang tính chất tham khảo
• Chúng tôi không bán lẻ các vị thuốc